Sposoby pomiaru tkanki łuszczowej u sportowców


waga

Jeśli chcemy dowiedzieć się  jaki mamy procent tkanki tłuszczowej a jaki procent  zajmują mięśnie  w naszym organizmie musimy skorzystać z pewnych pośrednich technik pomiaru ciała.  Najdokładniejsza metoda to sekcja zwłok ale ona  nie dotyczy żyjących🙂

Prześledzimy sobie kilka sposobów pomiaru poziomu tłuszczu aby wiedzieć, jaki może być procent błędu przy danej metodzie.

1. Ważenie podwodne

Ważenie podwodne opiera się na prawie Archimedesa czyli :

„na przedmiot zanurzony w cieczy działa pionowa siła wyporu skierowana ku górze. Wartość tej siły jest równa ciężarowi wypartej cieczy przez to ciało”.

Kości i mięśnie mają gęstość większą niż woda, więc osoba o wyższym procencie masy beztłuszczowej będzie ważyć więcej. Osoba z wyższą zawartością tłuszczu  w wodzie będzie ważyć mniej (tłuszcz ma mniejsza gęstość niż woda). Podczas tego pomiaru osobnik siada na krzesełku i zostaje wraz z nim zanurzony w zbiorniku wodnym. Gdy osoba ważona wypchnie jak największa ilość powietrza z płuc jej waga jest rejestrowana i porównywana z wagą na lądzie. Przy użyciu standardowych równań obliczana jest zawartość tkanki tłuszczowej.

Wada tej metody:

Niezbędne do testów wyspecjalizowane urządzenia są  bardzo kosztowne i zajmują dużo miejsca. Najczęściej taki sprzęt znajduje się w instytutach badawczych i laboratoriach dlatego nie jest powszechnie dostępny.

Stopień niedokładności  pomiaru to 2-5%

2. Pomiary fałdów skórno-tłuszczowych fałdomierzem

Jest to jedna z bardziej dostępnych  i stosowanych metod przez zespoły sportowe. Fałdomierzem mierzymy ilość tkanki tłuszczowej tuż pod skórą w różnych miejscach np. triceps, biceps, okolice kości biodrowej, okolice kręgosłupa lędźwiowego, udo i punkt pod łopatką. Następnie pomiary są wprowadzane w równania matematyczne wraz z takimi czynnikami jak płeć, wiek, gęstości ciał i ilość tłuszczu ukrytego. Wynikiem jest pomiar gęstości tkanki tłuszczowej zamieniany matematycznie na procent tkanki tłuszczowej.

Wada tej metody:

Dokładność tej metody zależy w bardzo dużym stopniu od umiejętności osoby dokonującej pomiarów. Podczas analizowania wyników  stosuje się pewne stałe dane np. wzorzec układu tkanki tłuszczowej u osób starzejących się.  Z tego względu pomiar ten nie jest dokładny u sportowców wyczynowych ( występuje inny rozkład tkanki tłuszczowej u osób aktywnych fizycznie w porównaniu do osób prowadzących siedzący tryb życia). Metoda ta nie jest dokładna także u osób bardzo szczupłych i bardzo otyłych.

Stopień niedokładności  pomiaru to 3-4%

3. Analiza impedancji bioelektrycznej (BIA)

Metoda tama zastosowanie w większości wag i urządzeń mierzących tkankę tłuszczową. Polega na przesyłaniu prądu elektrycznego o małej mocy przez elektrody przymocowane do dwóch określonych punktów na ciele. Zasada pomiaru oparta jest na tym, że : mięśnie i krew posiadają dużo wody oraz elektrolitów więc są dobrym przewodnikiem podczas gdy tłuszcz nie jest dobrym przewodnikiem dla prądu i stawia opór.

Wada tej metody:

Mały stopień dokładności w porównaniu z innymi metodami. Zmiana poziomu płynów oraz temperatury może mieć wpływ na pomiar. Analiza impedancji bioelektrycznej może zawyżać poziom tkanki tłuszczowej od  2 do 5% u osób szczupłych i muskularnych, zaniżać natomiast u osób z nadwagą o tą samą wartość (Sun i in.,2005). O dokładności pomiaru ta metoda decyduje dobre nawodnienie organizmu.

Stopień niedokładności  pomiaru to 3-4%

4. Dwuwiązkowa absorpcja rentgenowska (DEXA)

DEXA służy nie tylko do pomiaru tkanki tłuszczowej ale także pokazuje dokładnie rozkład tłuszczu w naszym organizmie. W tej metodzie ciało skanowane jest wiązką dwóch promieni rentgenowskich,  które dokonują pomiaru tłuszczu, mięśni i kości. Badanie trwa od 5 do 20 minut. DEXA jest najbardziej precyzyjną metodą oceny ilości tkanki tłuszczowej

Wada tej metody:

To przede wszystkim koszt i rozmiar aparatu oraz jego mała dostępność.  Aparaty tego typu znajdują się jedynie w szpitalach i instytutach badawczych.

Stopień niedokładności  pomiaru to <2%

5. Spektrofotometria w bliskiej podczerwieni

W metodzie tej wykorzystywany jest promień światła podczerwonego, padający bezpośrednio na ramię. Ilość promieni odbitych od kości do analizatora uzależniona jest od ilości tłuszczu otaczającego kość.To odpowida zawartości procentowej tłuszczu. W metodzie pomiaru uwzględniane są stałe parametry takie jak : waga, wiek, wzrost, płeć i poziom aktywności fizycznej.

Wada tej metody:

Jest założenie, że ilość tkanki tłuszczowej w ramieniu przekłada się na jej całkowity procent w organizmie. Jest to metoda, bardzo szybka, łatwa do wyliczenia i tania.

Stopień niedokładności  pomiaru to 5-10%

Reasumując :

Większość metod pomiaru tkanki tłuszczowej nie jest dokładna. W szczególności u ludzi muskularnych i wysportowanych może być obarczona pewną granicą błędu. Dlatego nie należny popadać w rozpacz gdy na różnych urządzeniach wyniki wahają się o kilka procent. Dla ludzi nie uprawiających sportu wyczynowo prawidłowe wartości tkanki tłuszczowej u kobiet nie powinny przekraczać 30% a u mężczyzn 25 %.

U przedstawicieli rożnych dyscyplin sportu przeciętny procent tkanki tłuszczowej wynosi:

Rodzaj dyscypliny Mężczyźni (%) Kobiety (%)
Koszykówka 7-12 18-27
Kulturystyka (wyczynowa) 6-7 8-10
Kolarstwo 8-9 15-16
Futbol 8-18 (brak danych)
Gimnastyka 3-6 8-18
Bieganie 4-12 8-18
Pływanie 4-10 12-23
Rzuty (oszczepem , kulą) 12-20 22-30
Tenis 12-16 22-26
Podnoszenie ciężarów 6-16 17-20

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s